"Витаминдер және олардың маңызы"

Категория:
  1. Презентации для учителей
  2. География

Автор презентации: Егимбаева Жулдыз Кенесовна

Бұл презентация "Витаминдер" тақырыбына жасалған. Презенация 8 сыныпқа арналған. Презентацияда түрлі суреттер берілген. Әр витаминге жеке тоқталған. Толық түсініктемелер берілген. Түрлі терминдерге анықтама берілген. Ауқымды, мағынасы кең. Нақты әрі түсінікті. Бұл презентацияның мақсаты: оқушыларға витаминдер жайлы толық мағлұмат беру, олардың адам өмірі үшін маңызын анықтау, қандай тағамның құрамында кездесетіндігін айғақтау. Жетіспеушілігінен туындайтын ауруларды анықтау. Тәулігіне адамға қажетті витаминдердің мөлшерін анықтау. Сонымен қоса жануарлар мен өсімдіктердегі ауруларға тоқталу   

Слайд 1Сабақтың тақырыбы: В и т а м и н д е р
Слайд 2Сабақтың мақсаты: Оқушылардың витаминдер туралы білімін толықтыру, дамыту. А витаминоз, гиповитаминоз, гипервитаминоз ұғымдарының мәнін ашу арқылы өз денсаулығына жауапкершілік сезімін арттыру
Слайд 3Витаминдер дегеніміз- ағзаның тіршілік әрекетіне қажет органикалық заттардың жеке тобы Витаминдер Денсаулықтың нығаюын жүзеге асырады Ағзаның суық тиюден сақтауына әсер етеді Жұқпалы ауруларға қарсы тұруына ықпал етеді Аминқышқылдар,майлар, нуклеин қышқылдар,гормондар синтезі мен ыдырауына қатысады Жұмысқа қабілеттілікті арттырады Тәулігіне әртүрлі витаминдердің бірнеше милиграмы ғана қажет Ферменттердің құрамында болып, биохимиялық, физиологиялық процестерге қатысады
Слайд 4Витаминдердің ашылу тарихынан... 1881жылы орыс дәрігері Н.И.Лунин өз эксперименттері негізінде тамақ құрамындағы қандайда бір ерекше заттардың болмауынан ауруға ұшырауын анықтады. 1911жылы поляк ғалымы К.Функ тазартылмаған күрішпен қоректенген көгершіндерді сал(паралич) ауруынан емдеген затты күріш кебегінен алды. Ол бұл затты витамин(лат. vita- тіршілік)деп атады .
Слайд 5Витаминдер Суда еритіндер Майда еритіндер С А D В В В В 1 12 2 6 Е Н К
Слайд 6Ағзадағы витаминдер концентрациясының бұзылуы ГИПОВИТАМИНОЗ ( гипо ... және витамин) ағзадағы витаминдердің жетіспеушілігі ГИПЕРВИТАМИНОЗ ( гипер … және витамин) ағзадағы витаминдер мөлшерінің артуы ( А және Д витаминдерінің ғана артуы ағзаны ауруға шалдықтырады) АВИТАМИНОЗ қандай да бір витаминнің күрт жетіспеушілігінен болатын ауру. (Мысалы:бери-бери, пеллагра, құрқұлақ(цинга) және т.б.)
Слайд 7Витамин А Эпителий ұлпаларының дамуын,қалыпты өсуін реттейді; Ферменттер жұмысын күшейтеді; Көру пигменті –родопсиннің түзілуін қамтамасыз етеді; Өсу витамині деп атайды; Жануартекті өнімдерде-бауыр,сарымай,балық майында көп. Өсімдіктекті өнімдерде-құрамында каротин бар сәбіз,қызан, асқабақ, тәтті қызыл бұрыш,өрікте көп. Тәуліктік мөлшері 1-1,5мг.
Слайд 8Қызғылт пигмент – каротин КАРОТИНОИДТАР ( лат. carota —сәбіз және грек. eidos — түр),қызғылт және сарғыш табиғи пигменттер тобы. Табиғатта: Ұсақ ағзалар және барлық өсімдіктерде түзіледі; Жарық сәулесін сіңіру арқылы фотосинтез процесіне қатысады; Жемістерге, күзгі жапырақ түсіне рең береді. Адам ағзасына тағаммен түскен каратиноидтардан А витамині түзіледі.
Слайд 9Сізге А витамині жетіспеушілігін білдіретін белгілер : Күндізгі жарық көзіңізге әдеттен тыс көп әсер етсе; Сізге қарсы келе жатқан көлік жарығы көзіңізге қатты әсер етсе; Ымыртта немесе түнде көруіңіз нашарласа,яғни ақшам сокырлықты байқасаңыз; Шынтағыңыз, тізеңіз, бөксеңіз қызарып кетсе; Тамағыңыздың сілемейлі қабықшасы жиі-жиі қабынса; Басыңызда қайызғақ пайда болса.
Слайд 10В тобы витаминдері В тобы витаминдерінің 15 жуық түрлері бар; Зат алмасуда маңызды қызмет аткаратын ацетилхолин құрамына кіреді. Астық, бұршақ тұқымдастарда, қызылшада, бауырда, жұмыртқа сарыуызында, ащытқыда кездеседі. Соя
Слайд 11Витамин (Тиамин) Көмірсулар алмасуына қатысады; Жүрек, бұлшықет,жүйке жүйесі мүшелерінің қызметін реттейді; Тазартылмаған астық тұқымынының дәндерінде, бұршақ тұқымдастарында, жұмыртқа сарыуызында кездеседі; В1 витамині жетіспеуінен “Бери- бери” (полиневрит) ауруы пайда болды. Кептердегі В1 авитаминозы
Слайд 12Витамин (Рибофлавин) ХІХ ғасырдың 30 жылдары алғаш анықталды; Етте, сүтте, бауырда, жұмыртқада,астық дәндерінде кездеседі; Рибитол спиртінен және изоллоксазиннен тұрады; Жетіспеушілігінен көздің мөлдір қабықшасы қабынады, ауыз қуысының сілемейлі қабықшасы қабынады.
Слайд 13Витамин (Пиридоксин) Ақуыз алмасуына қатысады; Қантамырлар қабырғасында холестериннің жинақталуына кедергі жасайды; Арпа,бауыр,бидай ұнтақтарында,сыра ащытқыларында кездеседі. Тышқандардағы авитаминозы Жетіспеушілігінен: атеросклероздың дамуы; бауырдың семіруі; көкбауырдың бұзылуы; Қалқанша безі қызметінің нашарлауы байқалады.
Слайд 14Витамин Азотты қосылыстар синтез реакцияларына кофермент ретінде қатысады; Қан жасушалары-эритроциттер, тромбоциттердің түзілуін жүзеге асырады; Жануартекті тағам құрамында- бауырда, бүйректе, жұмыртқада, сүтте кездеседі. - Жетіспеушілігінен қаназдық (анемия) ауруы пайда болады. Доңыздағы қаназдық ауруы
Слайд 15Сізге В тобындағы витаминдер жетіспеушілігін білдіретін белгілер: Тіліңіз қызарып кетсе; Жүйкеңіздің жұқаруы жиі-жиі байқалса; Ұйқыңыз қашып, берекетіңіз кетсе; Ұзаққа созылған бас айналу жиі-жиі қайталанса; Көз алдыңыз қарауытып, әлдебір”дақтар” ұшып жүрсе; Тынысыңыз тарылып, деміңіз жиі-жиі жетпей қалса.
Слайд 16Витамин С (аскорбин қышқылы) Витамин С - Тотығу-тотықсыздану реакция айналымына қатысады; Көптеген ферменттер құрамына кіреді; Ақуыз синтезіне қатысады; Антиденелердің қалыптасуын жүзеге асырады; Дентин, шеміршектің қалыптасуына қатысады, ішекке темір элементінің сіңірілу процесін күшейтеді; Бүйрек үсті бездерінде норадреналиннің түзілуін жүзеге асырады; Итмұрын, қара жидек, бүлдірген,апельсин, лимон, пияз, сарымсақ, қырыққабат, алма т.б. Құрамында кездеседі; жағымды дәмі бар; Тәулігіне 50-100 мг қажет.
Слайд 17Құрқұлақ (цинга) ауруының белгілері Тез шаршау; Қызылиек қанталайды, қан кетеді; Бұлшықеттер ауырады; Қылтамырлар үзіледі; Буын ауырады; Тістер босап түседі; Ағзаның ауруларға қарсы тұруы төмендейді.
Слайд 18Сізге С витамині жетіспеушілігін білдіретін белгілер: Қызылиегіңіз жиі-жиі ісіп, қанталаса; Жай ғана соққыдан денеңіз тез көгеріп, қызарса; Бұлшықеттеріңіз себепсіз ауырса; Тістеріңіз босай бастаса.
Слайд 19Лимон жоқ кезде …  Ұлы Отан соғысы кезіндегі Ленинград блокадасында балаларды қарағай жас бұтақтарының қайнатпасымен тамақтандырған. Себебі, қарағай бұтақтарында С витамині өте көп.
Слайд 20Витамин D (кальциферол) Сүйектердің қалыпты дұрыс дамуын қамтамасыз етеді; Бұлшықет тонусын күшейтеді; Ферменттер жұмысына әсер етеді; Ағзадағы кальций алмасуын жүзеге асырады; Күннің ультракүлгін сәулелері арқылы ағзада түзіледі; Тәуліктік қажеттілігі 1 мг; Балық майында, бауырда, жұмыртқа сарыуызында т.б. кездеседі.
Слайд 21Мешел (рахит) ауруы Фосфор–кальцийлік алмасу бұзылады; Бойдың өсуі баяулайды; Сүйек беріктігінен айырылады; Аяқ сүйектері қисаяды; Бас, қарын үлкен болады.
Слайд 22Витамин РР (никотин қышқылы) ХХғасырдың 20 жылдары ғана қасиеті зертеле бастады; Тотығу реакцияларындағы катализатор-ферментердің құрамына енеді; Май қышқылдарының синтезіне қатысады; Аминқышқылдары айналымына қатысады; Қарбызда,алмада,сыра ащытқы кебектерінде, бауырда, етте көп кездеседі; Тәуліктік мөлшері 20мг.
Слайд 23Витамин РР авитаминозы Пеллагра ауруы немесе “үш Д ауруы” деп атайды. Дерматит Диарея Деменция Теріде дақтар мен көпіршіктер пайда болуы Асқорыту мүшелерінің қызметі бұзылып, іштің қатты өтуі Психиканың нашарлауы,Ақыл-естің бұзылуы
Слайд 24К витамині - 1935 жылы дат биохимигі Хенрик Дам анықтады, 1943жылы осы еңбнгі үшін Нобель сыйлығына ие болды; Салат жапырағында, бауырда көп кездеседі; Қан ұюына ,ішекте органикалық заттардың сіңірілуіне қатысады; -К витамині жетіспеушілігі өте сирек кездеседі, себебі ішек қабырғасында жеткілікті мөлшерде түзіледі. К авитаминозы
Слайд 25Қайталайық: А С В 2 D E K В 1 В 6 В 12
Слайд 26А Витамині Тәуліктік мөлшері 1-1,5 мг Родопсиннің түзілуі Ферменттер Жұмысын күшейтеді Эпителий ұлпаларының өсуін реттейді Өсу витамині
Слайд 27В тобы витаминдері Ес, зейін,жүйке жүйесі қызметіне әсер етеді Жүрек,бұлшықет, эпителий ұлпасының қызметін жақсартады Ақуыз алмасуына қатысады Қан жасушаларының түзілуін жүзеге асырады Тәуліктік мөлшері 0,2-14 мг
Слайд 28С витамині Тәуліктік мөлшері 50 -100 мг Ферменттердің құрам бөлігі Ақуыз синтезіне қатысады Иммунитетті күшейтеді Антиденелердің Қалыптасуын жүзеге асырады
Слайд 29Д Витамині Тәуліктік мөлшері 1 мг Кальций алмасуына қатысады Өсу витамині Сүйектің қалыпты дамуына әсер етеді Фосфор алмасуына қатысады
Слайд 30Үй тапсырмасы: & 51 оқып білу; Оқулық пен қосымша әдебиеттерді пайдаланып,Е витаминін сипаттау; Е витаминінің маңызын, қандай тағамдарда кездесетінін анықтау; Е витаминіне кесте құру.
Обязательно поделитесь с друзьями:
Скачать Размер презентации: 689.34 Kb

Посмотрите также:

— Презентация на тему «ДНК и РНК»
— Презентация по биологии «Зелёные друзья в доме»
— Презентация на тему «Красная Книга Астраханской области»
— Презентация к уроку на тему «Побег и почки»
— Презентация к уроку «Основы генетики»
— Презентация к уроку «Местообитание. Экологическая ниша»
— Презентация по биологии для коррекционной школы «Органы дыхания»
— Презентация на тему «Всемирный потоп»
— Презентация по теме «Металлы в живых организмах»
— Презентация по биологии на тему «ДНК, РНК, АТФ»